Lần đầu tiên Việt Nam làm chủ phương pháp mổ u não 'thức tỉnh'

Mổ u não bằng phương pháp 'thức tỉnh', không những loại bỏ tối đa khối u mà còn tránh tổn thương nhiều chức năng cho người bệnh.

 

Các bác sĩ Việt Nam đã ứng dụng thành công mổ u não bằng phương pháp “thức tỉnh”, không những loại bỏ tối đa khối u mà còn tránh tổn thương nhiều chức năng cho người bệnh.

Cơ hội mới cho người bệnh

Nếu như với phương pháp mổ u não kinh điển, người bệnh sẽ được gây mê, ngủ một giấc sâu, không hề biết các thao tác của kỹ thuật viên diễn ra trong cuộc phẫu thuật, thì phương pháp mổ “thức tỉnh”, bệnh nhân (BN) tỉnh táo hoàn toàn để nói chuyện, giao lưu, kiểm soát, thậm chí là hát, chơi đàn... ngay trên bàn mổ.

Khó có thể hình dung một không khí rộn ràng và hoàn toàn mới lạ trong phòng mổ, khi người bệnh đầu tiên là anh Cao Quang Bình (55 tuổi, ở Đồng Hới, Quảng Bình) đã được “chứng kiến” kíp mổ là đội ngũ y bác sĩ của Bệnh viện Việt Đức đang khoan, cắt, nạo vét khối u trên đầu mình (diễn ra ngày 22/3). Sau phẫu thuật, các chức năng vận động của người bệnh hồi phục lại như trước thời điểm bị u não.

Gặp lại BN Bình sau hơn 2 tuần phẫu thuật, sức khỏe anh đã hồi phục rất nhiều khi tự chăm sóc bản thân. “Tôi thấy sức khỏe tốt lên từng ngày, đặc biệt, chức năng vận động  như cầm nắm, đếm ngón tay… đã trở lại bình thường. Đáng lẽ sau mổ 5-7 ngày tôi có thể xuất viện để tiếp tục theo dõi ở tuyến tỉnh, nhưng có lẽ tôi là BN đầu tiên thực hiện phương pháp “thức tỉnh” không có hỗ trợ của chuyên gia nước ngoài nên cần theo dõi và đánh giá thêm”, anh Bình vui vẻ nói.

BN Bình cho biết, gần đây anh thấy xuất hiện triệu chứng tê bì thoáng qua phía ngoài cánh tay trái, khó vận động và không cầm nắm được đồ vật, đi lại thỉnh thoảng bị lảo đảo. BN đi khám và phát hiện có khối u ở não, kích thước 2,3 x 3,6cm - là nguyên nhân gây chèn ép dây thần kinh, BN được chuyển đến BV Việt Đức điều trị. Sau khi được PGS.TS Đồng Văn Hệ, Phó Giám đốc BV Việt Đức, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật thần kinh thăm khám, tư vấn và cho xem các clip về các ca mổ “thức tỉnh” trước đây BV Việt Đức đã thực hiện cùng các chuyên gia nước ngoài, nhận thấy phương pháp mổ thức tỉnh là kỹ thuật rất tiên tiến, anh đã quyết định lựa chọn phương pháp này.

“Trong ca mổ bắt đầu từ 14h30, tôi hoàn toàn tỉnh táo, giao tiếp, nói chuyện theo yêu cầu của kíp mổ mà không hề có cảm giác đau đớn. Điều vui sướng vô cùng là tôi thấy kết quả ngay tức thì là có thể vận động các đốt ngón tay dễ dàng trong khi trước đó không thể làm được. Sau khi thực hiện mổ xong khoảng 16h, các bác sĩ thông báo những thủ thuật của tôi cơ bản đã hoàn thành và bảo tôi cảm thấy thế nào, rồi đề nghị tôi hát. Tôi đã hát một đoạn bài “Quảng Bình quê ta ơi”. 17h30 rời phòng mổ, về phòng hậu phẫu tôi vẫn tỉnh táo. Sau khi kíp mổ và điều dưỡng kiểm tra thấy ca mổ rất ổn, 19h tôi trở về phòng bệnh bình thường và tiếp chuyện 17-18 người thân của mình”, BN Bình hồ hởi kể lại.

Hành trình làm chủ kỹ thuật mới

Là người trực tiếp phẫu thuật cho BN Bình, PGS.TS Đồng Văn Hệ cho biết, ca mổ “thức tỉnh” khi người bệnh tỉnh táo nói chuyện, giao lưu, thậm chí có thể hát, chơi đàn… ngay trên bàn mổ. Để ca mổ diễn ra trong khoảng hơn 3 tiếng thành công, đòi hỏi kíp mổ và người bệnh phải can đảm, hiểu biết và phối hợp tốt. Việc gây tê nhằm giúp BN hoàn toàn tỉnh táo để trò chuyện với các phẫu thuật viên loại bỏ khối u được tối đa, đồng thời BN sẽ có phản xạ ngay để bác sĩ nhận biết mà tránh tổn thương dây thần kinh ngôn ngữ hay vận động… Nếu BN gây mê (ngủ sâu) mổ cắt khối u theo phương pháp thông thường, nếu chẳng may chạm vào vùng chức năng thì nguy cơ BN bị câm, bị liệt rất cao. Vì vậy để an toàn, bác sĩ thường không cắt hết khối u, do đó bệnh dễ tái phát”, PGS Hệ cho hay.

Để thực hiện thành công ca mổ “lịch sử” này là cả một quá trình chuẩn bị của đội ngũ y bác sĩ nơi đây. PGS.TS Đồng Văn Hệ cho biết, phẫu thuật thức tỉnh là một phương pháp được thế giới áp dụng từ lâu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, dù ông là người tiếp cận và học hỏi kỹ thuật này ở Pháp từ năm 1999, sau đó có mời nhiều đoàn chuyên gia châu Âu về mổ thị phạm 2 lần nhưng đều không thành công. “Cách đây 7 năm, chúng tôi có mời chuyên gia về hỗ trợ, cả 2 lần BN đều giãy giụa, không phối hợp được nên đành cho BN chuyển sang phương pháp ngủ sâu”, PGS Hệ nói.

PGS.TS Đồng Văn Hệ

“Mổ u não bằng phương pháp “thức tỉnh” sẽ loại bỏ được tối đa khối u, giảm thiểu các di chứng của bệnh nhân trong phẫu thuật như liệt, câm, rối loạn chức năng của người bệnh”, PGS.TS Đồng Văn Hệ.

Để chuẩn bị cho cuộc mổ này, đầu năm 2018, các chuyên gia của Trung tâm Phẫu thuật thần kinh, BV Việt Đức đã liên hệ với các chuyên gia của Nhật để xem xét các điều kiện chuyển giao kỹ thuật. “Ngày 24/1/2019, sau 10 tháng chuẩn bị và lên kế hoạch dưới sự hỗ trợ của các chuyên gia Nhật Bản, chúng tôi mới thực hiện thành công ca phẫu thuật “thức tỉnh” đầu tiên tại BV Việt Đức, bác sĩ Hệ cho biết.

Hai tháng sau các bác sĩ Trung tâm Phẫu thuật thần kinh đã hoàn toàn làm chủ được kỹ thuật này - là một dấu mốc quan trọng trong lĩnh vực phẫu thuật thần kinh của Việt Nam. Được biết, chi phí cho kỹ thuật mới này không đắt hơn so với phương pháp mổ kinh điển và vẫn được BHYT chi trả. Đây cũng là cơ hội mới cho người không may bị bệnh u não nói chung và các bệnh lý khác nói riêng.

“Mỗi tuần, BV Việt Đức mổ và điều trị cho khoảng 80 BN u não nhưng lần đầu tiên tự tiến hành ca mổ theo phương pháp mới khi BN phối hợp tốt, chúng tôi còn mừng hơn cả người bệnh. Thành công này chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện để có thể chuyển giao cho nhiều cơ sở khác ứng dụng thường quy, giúp người bệnh không phải tốn tiền ra nước ngoài điều trị”, PGS Hệ cho biết.

 

Bình luận

    Chưa có bình luận