Trước những thông tin phản ánh về giá xét nghiệm Covid-19 gây bức xúc dư luận những ngày gần đây, Bộ Y tế đã lên tiếng về sự việc này.
Liệu có bất thường về giá?
Sự việc giá xét nghiệm Covid-19 của nước ta cao hơn rất nhiều so với chi phí 1 bộ xét nghiệm, Bộ Y tế cho biết: Giá xét nghiệm Covid-19 hiện nay bao gồm giá của các test kit, vật tư xét nghiệm, chi phí thực hiện xét nghiệm... Ngoài ra, giá của các loại test xét nghiệm cũng có sự chênh lệch theo chủng loại, tiêu chuẩn, nguồn gốc xuất xứ, số lượng mua, thời điểm và diễn biến của dịch bệnh cũng như sự khan hiếm của thị trường, giá tại thời điểm mua. Vì vậy, không thể đánh đồng tất cả các loại test kit với nhau, cũng như không thể so sánh giá test kit xét nghiệm ở các thời điểm khác nhau và phải phụ thuộc cả vào các yếu tố chất lượng (độ nhạy, độ đặc hiệu), tình hình diễn biến của dịch bệnh và nhu cầu mua sắm test xét nghiệm trong nước và quốc tế.
![Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn khẳng định: Cho đến nay Bộ Y tế chưa thực hiện việc mua sắm test kháng nguyên nhanh. (Ảnh: KT)](http://content.baotnvn.vn/userfiles/user/luuhuong/tesr%201.jpg)
Tính đến nay, Bộ Y tế mới chỉ tiếp nhận vật tư, sinh phẩm y tế, test kit xét nghiệm nhanh, test Real-Time PCR qua các nguồn tài trợ, viện trợ hợp pháp chứ chưa hề đặt mua. Với số lượng kit test mua về do các địa phương chủ động đặt hàng từ nguồn kinh phí địa phương, Bộ Y tế cho rằng, cần tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm tra, thanh tra để phát hiện các trường hợp vi phạm, trục lợi ảnh hưởng xấu đến công tác phòng, chống dịch bệnh. Việc thực hiện việc xét nghiệm cần theo các chỉ đạo và hướng dẫn của Bộ Y tế, bảo đảm khoa học, thiết thực, phù hợp với tình hình dịch bệnh, tránh lạm dụng, lãng phí. Hiện Bộ Y tế đã hoàn thiện các loại định mức xét nghiệm và đã dự thảo Thông tư về mức giá xét nghiệm xin ý kiến các Bộ, đơn vị để ban hành. Bộ Y tế cũng chủ động liên hệ hoặc thông qua kênh ngoại giao để họp, trao đổi, đàm phán trực tuyến với các nhà sản xuất test kit có uy tín trên thế giới để có thể mua lại test xét nghiệm với số lượng lớn và giá thấp nhất có thể.
Bộ cũng vận động các Tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước mua test kit chất lượng cao từ các nhà sản xuất uy tín trên thế giới và bán lại cho các địa phương, đơn vị trong nước với giá phi lợi nhuận, bằng với giá nhà sản xuất bán ra. Nếu có thể, tiếp nhận chuyển giao công nghệ sản xuất test kit từ các nhà sản xuất ở châu Âu, Hoa Kỳ để có thể sản xuất ngay tại Việt Nam.
Bộ Y tế triển khai đấu thầu tập trung (thông qua Bệnh viện Nhi Trung ương) để có thể mua số lượng lớn với giá thấp nhất, qua đó làm cơ sở để các địa phương, đơn vị nghiên cứu, tham khảo trong việc đấu thầu, mua sắm test xét nghiệm. Yêu cầu các đơn vị sản xuất, phân phối, nhập khẩu và kinh doanh test xét nghiệm thực hiện công khai giá, cập nhật giá để các đơn vị và người dân dễ dàng tra cứu.
Bộ Y tế chưa mua test kháng nguyên nhanh
Trước sự việc một số cơ quan báo chí phản ánh giá xét nghiệm kháng nguyên nhanh rất khác nhau, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết: Bộ Y tế đã có các văn bản chỉ đạo các đơn vị, địa phương mua sắm sinh phẩm xét nghiệm theo đúng quy định hiện hành và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng đấu thầu, mua sắm để tham nhũng, hưởng lợi. Đối với quản lý giá các loại sinh phẩm xét nghiệm, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị công khai giá trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế. Tính đến nay, Bộ Y tế đã cấp phép cho 97 test xét nghiệm SARS-CoV-2, trong đó 35 test xét nghiệm Real-time PCR, 39 test xét nghiệm kháng nguyên (33 test nhanh và 6 test chạy cùng máy xét nghiệm), 23 test xét nghiệm kháng thể (4 test nhanh và 19 test chạy máy).
Đối với xét nghiệm trong các cơ sở y tế công lập, Bộ Y tế đã có văn bản yêu cầu việc tính giá xét nghiệm nhanh kháng nguyên căn cứ vào thực thanh thực chi, cụ thể giá được tính toán dựa vào giá kit test, chi phí vật tư tiêu hao liên quan. Việc thanh toán theo kết quả đấu thầu mua sắm được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của Luật Đấu thầu. Đồng thời, Bộ Y tế đã có văn bản hướng dẫn về mức giá của gộp mẫu để giảm chi phí xét nghiệm, đặc biệt là cho các doanh nghiệp.
Ông Thuấn cho biết, Bộ Y tế đã trình Chính phủ Nghị định về quản lý trang thiết bị y tế (bao gồm test xét nghiệm) trong đó yêu cầu các đơn vị phải kê khai giá để công khai, mình bạch trong mua sắm đấu thầu. Đồng thời, Bộ Y tế đang tổng hợp ý kiến để đề nghị đưa test xét nghiệm Covid-19 vào mặt hàng bình ổn giá bởi vì hiện nay mặt hàng này chưa được quy định trong luật. “Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị cung cấp các sinh phẩm xét nghiệp hàng tuần cập nhật công khai giá lên Cổng công khai giá dịch vụ y tế để đảm bảo tính công khai, minh bạch và tạo điều kiện cho các đơn vị đăng ký để tạo cạnh tranh giá. Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị, địa phương tăng cường công tác giám sát, kiểm tra chặt chẽ việc đấu thầu mua sắm sinh phẩm xét nghiệm cũng như kiểm tra, thanh tra các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ xét nghiệm, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm”, Thứ trưởng Thuấn nhấn mạnh.
Trả lời về việc mua sắm test kháng nguyên, ông Thuấn khẳng định: “Cho đến nay Bộ Y tế chưa thực hiện việc mua sắm test kháng nguyên nhanh. Với phương châm 4 tại chỗ, các đơn vị, địa phương thực hiện việc mua sắm đấu thầu theo quy định. Tuy nhiên theo tôi được biết các đơn vị chủ yếu sử dụng test do các đơn vị tài trợ như TP. Hồ Chí Minh vừa rồi được tài trợ 10 triệu test. Ngay như Bộ Y tế cũng được các tổ chức quốc tế và các đơn vị tài trợ hơn 10 triệu test để phân bổ cho các địa phương”./.
Giang Hương