Hợp tác nâng cao năng lực thị trường tài chính

Một trong những dấu mốc quan trọng đánh dấu bước đột phá trong tiến trình hợp tác tài chính ASEAN là việc ra đời ý tưởng về Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC)

 

Một trong những dấu mốc quan trọng đánh dấu bước đột phá trong tiến trình hợp tác tài chính ASEAN là việc ra đời ý tưởng về Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) với cam kết tự do hóa các dịch vụ tài chính, phát triển có chiều sâu các thị trường vốn, và tạo ra các dòng vốn tự do hơn để khuyến khích hỗ trợ cho sự ra đời của một thị trường hợp nhất. Báo Tiếng nói Việt Nam phỏng vấn ông Vũ Nhữ Thăng, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Tài chính.

Ông Vũ Nhữ Thăng tham dự Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN 2019 tại Chiềng Rai, Thái Lan vào tháng 4/2019.

Thưa ông, Việt Nam đã tham gia quá trình hợp tác tài chính trong khối ASEAN như thế nào?

Kể từ khi trở thành thành viên của ASEAN từ năm 1995, Việt Nam đã chủ động, tích cực và có trách nhiệm tham gia hội nhập và hợp tác tài chính ASEAN. Việt Nam đã cùng với các thành viên ASEAN ký kết Hiệp định Thương mại tự do với bảy đối tác trong khu vực, gồm: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand, Ấn Độ và Hồng Kông (Trung Quốc). Các nước ASEAN đã cơ bản hoàn thành việc cắt giảm thuế quan theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN, trong năm 2019, loại bỏ 98,64% tổng số dòng thuế.

Việt Nam đã tham gia và thực thi các cam kết thuế quan trong Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN với mức độ cắt giảm thuế quan sâu và rộng nhất so với các hiệp định thương mại tự do khác (0% đối với gần 98% số dòng thuế) và cũng là hiệp định có lộ trình cắt giảm được hoàn tất sớm nhất so với các hiệp định khác (năm 2018 là năm cuối lộ trình). Năm 2018, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam với các thành viên ASEAN đạt 31,77 tỷ USD, chiếm 13,42% tăng 12,23% so với năm 2017. Việt Nam nhập khẩu từ ASEAN các mặt hàng chính như: xăng dầu các loại; gỗ và sản phẩm gỗ; máy móc thiết bị dụng cụ và phụ tùng; các sản phẩm khác từ dầu mỏ…

Năm 2018, các bộ tiêu chuẩn trái phiếu xanh, trái phiếu xã hội và trái phiếu bền vững ASEAN đã được thông qua, khu vực ASEAN có một gói tiêu chuẩn hoàn chỉnh để thúc đẩy phát triển tài chính bền vững trong khu vực. Hội nghị các nhà quản lý bảo hiểm ASEAN được tổ chức thường niên nhằm trao đổi tình hình phát triển thị trường bảo hiểm các nước ASEAN. Năm 2018, thị trường bảo hiểm chung khu vực ASEAN tập trung hoạt động về lĩnh vực hợp tác về bảo hiểm và tài trợ rủi ro thiên tai, thông qua một số sáng kiến/chương trình.

Việt Nam đã ban hành các văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động kế toán, kiểm toán theo hướng phù hợp với tiêu chuẩn, chuẩn mực quốc tế và tuân thủ các cam kết hội nhập quốc tế. Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Đề án “Áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế vào Việt Nam” để thay thế cho 26 chuẩn mực kế toán Việt Nam được áp dụng trước đây.

Các cam kết về hội nhập hải quan, hợp tác thuế và ký kết các hiệp định thuế song phương được triển khai phù hợp với kế hoạch tổng thể giai đoạn 2016-2025 của Cộng đồng kinh tế ASEAN với một số hoạt động nổi bật như: Hoàn thành mạng lưới các hiệp định tránh đánh thuế trùng; Triển khai danh mục thuế quan hài hòa ASEAN 2017; Triển khai Cơ chế một cửa ASEAN...

Việt Nam đã cùng các thành viên khác trong khu vực xây dựng các kiến trúc tài chính khu vực thông qua kênh Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN và Bộ trưởng Tài chính ASEAN+3. Thông qua cơ chế giám sát kinh tế khu vực, Việt Nam và các nước thành viên khác đã có trao đổi để gia tăng hiểu biết về tình hình tài chính, kinh tế của khu vực và giữa các thành viên, từ đó đưa ra các chính sách phù hợp. Khi tình hình kinh tế khu vực và quốc tế có những biến động mạnh và gây tác động tiêu cực tới môi trường kinh tế trong nước, việc nhìn nhận, đánh giá và phối hợp chính sách kinh tế giữa khu vực đã giúp Việt Nam có những ứng đối chính sách chính xác và kịp thời, góp phần giảm thiểu biến động và ổn định tình hình kinh tế vĩ mô trong nước. Năm 2020, Việt Nam sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN, kế thừa những kết quả đạt được từ các năm trước, chúng ta sẽ cố gắng xây dựng một kế hoạch hành động hiệu quả để tăng cường hơn nữa hợp tác - hội nhập tài chính khu vực.

Các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc NHTW ASEAN trong Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc  NHTW ASEAN 2019.

Trong quá trình tham gia hội nhập và hợp tác tài chính ASEAN, Việt Nam gặp phải những thuận lợi và khó khăn gì, thưa ông?

Quá trình tham gia hội nhập và hợp tác tài chính trong ASEAN đã giúp Việt Nam tăng cường quan hệ thương mại với các nước trong khu vực, tạo điều kiện thuận lợi để tăng nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế và thương mại, thúc đẩy nhanh chóng quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Việc thực hiện các cam kết quốc tế trong khuôn khổ ASEAN và ASEAN+ theo hướng dỡ bỏ dần hàng rào thuế quan, hài hòa hóa hải quan, mở cửa thị trường nội địa tạo ra lực hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư quốc tế và thúc đẩy quá trình hoàn thiện thể chế trong nước theo hướng minh bạch và hiệu quả.

Tuy nhiên, so với các nước ASEAN cũng như trên thế giới, qui mô và năng lực thị trường tài chính của Việt Nam còn tương đối nhỏ, chưa tương xứng với tiềm năng. Môi trường kinh doanh của Việt Nam chỉ được xếp hạng thứ 69/190 nền kinh tế theo đánh giá của Doing Business 2019, chỉ số Năng lực cạnh tranh toàn cầu của Việt Nam năm 2018 ở vị trí 77/140 nền kinh tế. Cơ chế một cửa quốc gia và một cửa ASEAN là các cơ chế mới, chưa có tiền lệ, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ và khuôn khổ pháp lý cần tiếp tục hoàn thiện, việc triển khai yêu cầu sự tham gia và phối hợp chặt chẽ của nhiều cơ quan và các nước thành viên. Công tác điều phối, giám sát việc thực hiện các hoạt động hợp tác và hội nhập còn thiếu nguồn lực, thiếu cán bộ có năng lực tham gia công tác hợp tác và hội nhập; nhiều cuộc họp tổ chức xung đột thời gian, nội dung hợp tác trùng lắp. Việc thực hiện giảm thuế theo các cam kết quốc tế, đặc biệt trong những năm tới khi thuế nhập khẩu cơ bản về 0% theo các cam kết của các hiệp định thương mại tự do (FTAs) sẽ có tác động đáng kể đến thu ngân sách nhà nước, tác động đến việc điều chỉnh chính sách trong nước.

Xin ông cho biết phương hướng hoạt động của Việt Nam trong tiến trình hội nhập tài chính ASEAN thời gian tới, đặc biệt là trong năm Chủ tịch ASEAN 2020?

Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ triển khai các hoạt động trong Thị trường Tài chính ASEAN dựa theo 04 phương hướng chính.

Thứ nhất, cần tiếp tục hoàn thành các biện pháp để hiện thực hóa Cộng đồng kinh tế ASEAN, nghiêm chỉnh thực thi các cam kết trong Hiệp định thương mại hàng hóa, Hiệp định về Thương mại dịch vụ, các nội dung về tự do hóa dịch vụ tài chính trong ASEAN với các nội dung thuộc lĩnh vực quản lý của ngành tài chính.

Thứ hai, tăng cường tham gia hợp tác ASEAN theo hướng hiệu quả, hiện đại, gắn hợp tác quốc tế với Chiến lược tài chính quốc gia. Cụ thể hóa các cam kết và nội luật hóa cam kết trong Chương trình hành động của Bộ Tài chính về hội nhập kinh tế quốc tế giai đoạn 2020-2025.

Thứ ba, chủ động xác định các lĩnh vực ưu tiên tham gia hợp tác ASEAN, trong đó xác định các lĩnh vực ưu tiên cần chủ động thúc đẩy và đóng vai trò nòng cốt trong hợp tác ASEAN và chủ động từng bước chuyển hóa chính sách ưu tiên hợp tác tài chính của khu vực ASEAN nhằm hỗ trợ quá trình triển khai các kế hoạch chiến lược của Việt Nam.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác đánh giá tác động của hội nhập ASEAN đối với các lĩnh vực như thu chi ngân sách nhà nước, cân đối vĩ mô và tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, ngành hàng, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách cơ cấu, phát triển lành mạnh thị trường kết hợp với các chính sách an sinh xã hội, góp phần giảm thiểu các tác động của hội nhập và khai thác tối đa lợi ích của chính sách mở cửa.

Xin cảm ơn ông!

 

Bình luận

    Chưa có bình luận