Ăn chay thế nào là tốt?

Ngày nay nhiều người ăn chay vì nhiều lý do, như: không muốn sát sinh, giảm cân, tín ngưỡng hay vì vấn đề bảo vệ môi trường

Để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng cần ăn chay đúng cách.

Ăn chay phải biết cân bằng dinh dưỡng
Theo TS. Từ Ngữ, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hội Dinh dưỡng Việt Nam, dù mục đích ăn chay là gì, ăn theo trường phái nào cũng là một chế độ ăn tốt cho sức khỏe nhưng phải đúng cách. Hiện nay, trên thế giới có nhiều trường phái ăn chay khác nhau chẳng hạn Semivegetarian là không ăn thịt, gia cầm, cá và các sản phẩm chế biến từ chúng; Lacto - ovo vegetarian là không ăn thịt động vật nhưng có ăn trứng và các sản phẩm từ sữa; Lacto vegetarian là không ăn thịt, trứng nhưng có sử dụng sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa; Raw or living foodists là chỉ ăn thực vật sống (không nấu chín) hay Fruitarian là chỉ ăn các loại trái cây hoặc hạt.
Khoa học đã chứng minh, lợi ích của việc ăn chay giúp hệ miễn dịch mạnh hơn; sức khỏe tốt hơn, ít mắc bệnh liên quan đến xã hội văn minh như tim mạch, ung thư, đái tháo đường, đột quỵ, gút… cũng như đáp ứng đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết… Người ăn chay có tỷ lệ chết vì bệnh tim ít hơn 3/4; tăng huyết áp ở người ăn chay ít hơn 1/3 đến 1/2 so với người ăn thịt.
TS. Từ Ngữ chỉ ra rằng, thức ăn có trong thực vật sẽ giàu chất xơ, vitamin A, vitamin B1, ít chất béo giúp làm sạch cholesterol trong lòng ruột và trong mạch máu, phòng tránh bệnh tim mạch, đột quỵ và tốt cho những người bị rối loạn mỡ máu. Hay tất cả các nghiên cứu đều chỉ ra, những người ăn chay ít mắc các bệnh rối loạn chuyển hóa (ăn chay ít bị mỡ máu, ít bị ung thư). Nhưng khi ung thư rồi, người bệnh chuyển sang ăn chay thì giá trị của việc ấy như thế nào thì chưa có báo cáo. Ở đây, ăn chay có ý nghĩa về phòng bệnh nhiều hơn về mặt điều trị. "Tử vong vì ung thư hầu hết là do bị suy mòn, tức là không đủ năng lượng. Do vậy, tôi không khuyên họ ăn chay mà nên ăn lành mạnh, tức là bao gồm đủ về lượng, chất, đủ năng lượng cần thiết, cân đối các chất dinh dưỡng trong bữa ăn và thực phẩm phải là hữu cơ. Và với mỗi người bệnh, cần được thăm khám và tư vấn của bác sĩ dinh dưỡng", TS. Từ Ngữ lưu ý.
Theo Hiệp hội Tiết chế Mỹ (ADA) và Hiệp hội Y tế Anh (BMA), thực phẩm từ nguồn thực vật rất tốt cho sức khỏe, nó đáp ứng tất cả nhu cầu về dinh dưỡng cho trẻ nhỏ và người lớn. Việc ăn chay cách nhật hay ăn chay trường đều phải biết phối hợp các loại thực vật đảm bảo cung cấp năng lượng, vitamin và khoáng chất. Trong đó năng lượng có từ đạm (protein có từ các loại thịt, trứng, thủy hải sản, đậu đỗ); tinh bột (glu-xít có từ các loại gạo và ngũ cốc); chất béo (li-pít từ mỡ, dầu ăn). Do vậy, trong 1 tế bào hay trong cơ thể phải đảm bảo về mặt cấu trúc có cả protein, glu-xít và li-pít.              
Nên ăn chay đa dạng
Việc ăn chay trường hay cách nhật phải đảm bảo đa dạng thức ăn, đủ năng lượng và vi chất. Do vậy, người ăn chay biết phối hợp các loại đạm thực vật với nhau sẽ tạo nên sự cân bằng và đáp ứng nhu cầu của cơ thể. "Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu phối hợp các loại đậu đỗ trong bữa ăn hằng ngày, các axit amin thu được không khác gì so với trứng gà và trứng vịt. Điển hình là đậu xanh, đậu đen, đậu nành, đậu đỏ, đậu lăng". TS. Từ Ngữ cho hay.
Để đảm bảo sức khỏe, ngoài thức ăn chính từ nguồn thực vật tự nhiên (không nên sử dụng thực phẩm chế biến công nghiệp, kể cả thực phẩm chay) người ăn chay có thể bổ sung vi chất từ hoa quả tươi, các loại hạt, dầu thực vật như hạt dẻ, hạt điều, hạnh nhân, óc chó, lạc, mè… Cần đảm bảo năng lượng và các chất dinh dưỡng trung bình/người/ngày là 1.930 Kcalo. Năng lượng gồm: protein, glu-xít và li-pít chiếm khoảng 65% (trong đó protein chiếm khoảng 15%, li-pít chiếm khoảng 20% và glu-xít chiếm khoảng 65%). Còn vi chất bao gồm vitamin C, B1, A, E, sắt, kẽm và dầu mỡ. 
"Khi có chế độ ăn hợp lý và cân đối, người ăn chay vẫn cần phải theo dõi sức khỏe định kỳ để được bác sĩ dinh dưỡng tư vấn xem chế độ ăn hằng ngày đã phù hợp hay chưa, có phải bổ sung vitamin và khoáng chất hay không…", TS. Từ Ngữ khuyến cáo: "Hiện nay, trường phái "ăn chay thực dưỡng" là ăn muối vừng và gạo lứt chỉ tốt cho một số người về mặt sức khỏe hoặc có thể hỗ trợ điều trị một số bệnh, chứ không như truyền miệng là chữa bách bệnh, trong đó có ung thư"./.
Box1: "Năng lượng do protein cung cấp dao động từ 12-14% so với tổng số năng lượng khẩu phần. Như vậy, nhu cầu về protein không phải là cao, nó chỉ tương đương khoảng 1-1,5gr protein cho 1kg thể trọng (nghĩa là với người cân nặng 60kg chỉ cần 60-90gr protein). Do đó không quá lo lắng về việc ăn chay thiếu đạm. Protein có thể lấy hoàn toàn từ nguồn thực vật như đậu tương, ngũ cốc, các loại quả, hạt có dầu…", TS. Từ Ngữ. 

Bình luận

    Chưa có bình luận